नवी दिल्ली:
भारताने अत्याधुनिक, कमी किमतीच्या कठोर-खर्चाच्या कठोर-प्रेमळ ड्रोन सिस्टम ‘भार्गवस्त्र’ ची यशस्वीरित्या चाचणी केली आहे, ज्यामुळे ड्रोन हल्ल्यांविरूद्धची क्षमता बळकट होते. ओडिशाच्या गोपलपूर येथील क्रेडिट फायरिंग रेंजवर बुधवारी ही चाचणी घेण्यात आली.
ही प्रणाली स्वदेशी सौर संरक्षण आणि एरोस्पेस लिमिटेड (एसडीएएल) द्वारे विकसित केली गेली आहे आणि भारताच्या संरक्षण क्षमतांमध्ये ही एक महत्त्वपूर्ण कामगिरी मानली जाते, विशेषत: ड्रोन स्वार (हर्ड) सारख्या धोक्यांकडे दुर्लक्ष करण्यास ते प्रभावी आहे.
चाचणी दरम्यान, सिस्टमच्या मायक्रो रॉकेट्सने सर्व कार्यप्रदर्शन मानक यशस्वीरित्या प्राप्त केले. १ May मे रोजी तीन स्वतंत्र चाचण्या घेण्यात आल्या, ज्यात दोन वैयक्तिक रॉकेट्स काढून टाकल्या गेल्या आणि एक साल्वो मोडमध्ये, जिथे दोन रॉकेट्स फक्त दोन सेकंदांच्या अंतरात उडाले गेले. सर्व रॉकेट्सने लॉन्च पॅरामीटर्स निश्चित केले.
‘भार्गवस्त्र’ 2.5 किमीच्या अंतरावर उड्डाण करणार्या ड्रोनची ओळख आणि नष्ट करू शकते. त्याचे पहिले संरक्षण स्तर नॉन-निर्देशित मायक्रो रॉकेटवर आधारित आहे, जे 20 मीटरच्या प्राणघातक श्रेणीमध्ये एकाधिक ड्रोन्स काढून टाकू शकते. दुसरा स्तर मार्गदर्शित सूक्ष्म क्षेपणास्त्रावर आधारित आहे, जो अचूकतेसह गोलांवर हल्ला करतो. ही प्रणाली उच्च डोंगराळ प्रदेशात (उंची 5,000 मीटरपेक्षा जास्त) प्रभावीपणे कार्य करण्यास सक्षम आहे. त्याचे डिझाइन एक मॉड्यूलर आहे, ज्यात जामिंग आणि स्पूफिंग सारख्या सॉफ्ट-सिल तंत्र देखील समाविष्ट असू शकतात.
हे भारताच्या सध्याच्या नेटवर्क-केंद्रित वॉरफेअर सिस्टमसह पूर्णपणे सुसज्ज आहे. यात प्रगत सी 4 आय (कमांड, नियंत्रण, संप्रेषण, संगणक आणि बुद्धिमत्ता) तंत्र समाविष्ट आहे. रडार 6 ते 10 किमीच्या अंतरावर सूक्ष्म हवेच्या धमक्या शोधण्यात सक्षम आहेत. एसडीएएलने हे पूर्णपणे स्वदेशी तंत्रज्ञान म्हणून वर्णन केले आहे, ज्यात रॉकेट आणि मायक्रो-मेसिल दोन्ही देशात विकसित केले गेले आहेत.
कंपनीचे म्हणणे आहे की जिथे अनेक देश जगभरात अशा तंत्रज्ञानाचा विकास करीत आहेत, तेथे ‘भार्गवस्त्र’ सारख्या खर्च-कुशल आणि बहु-स्तरीय प्रणाली अद्याप कोठेही तैनात केलेली नाही. ही चाचणी “मेक इन इंडिया” उपक्रमांतर्गत केवळ आणखी एक मैलाचा दगड नाही तर देशाच्या हवाई सुरक्षेला आणखी बळकटी देण्याच्या दृष्टीने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
